پژوهشكده تحقيقات اسلامى
92
تاريخ انبياء ( فارسي )
موسى پس از نقل ماجرا و بيان هجرتش از مصر ، نعمتهاى الهى را در حق خويش يادآور شد كه خداوند به او علم و حكمت آموخته و او را از پيامبران قرار داده است . « 1 » سپس فرعون را به عذاب الهى تهديد كرد و گفت بر من وحى شده كه عذاب خدا بر كسى فرود مىآيد كه خدا و آياتش را تكذيب كند و از حق رو برگرداند . « 2 » فرعون با شنيدن اين سخن ، از موسى و هارون پرسيد كه خداى شما كيست ؟ موسى از اين فرصت استفاده كرده ، به معرفى خداى سبحان پرداخت : رَبُّنَا الَّذِي أَعْطَى كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدَى . . . الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ مَهْداً وَسَلَكَ لَكُمْ فِيهَا سُبُلًا . ( طه : 50 و 53 ) پروردگار ما كسى است كه هر چيزى را آفريد ، سپس در راه رسيدن به كمالش هدايت كرد . . . همان خدايى كه زمين را آسايشگاهى براى شما قرار داد و در آن راههايى براى [ رفت و آمد ] شما پديد آورد . خداى سبحان ، در آيات ياد شده ، گفتوگوى موسى و فرعون را براى مسلمانان بازمىگويد . موساى كليم ، در سورهء مباركهء شعراء ، خداى سبحان را اينگونه معرفى مىكند : او پروردگار آسمانها و زمين و هر آنچه كه در ميان آنهاست ، مىباشد ، اگر باور كنيد . او پروردگار شما و پروردگار پدران اوليهء شماست . او پروردگار مشرق و مغرب و آنچه در ميان آنهاست ، مىباشد ، اگر بينديشيد . « 3 » حضرت موسى براى بيدار ساختن و هدايت فرعون ابتدا به طور كامل خدا را به او معرفى مىكند و قدرت خداوند را در بازگرداندن موجودات در روز قيامت يادآور مىشود . آنگاه به نعمتهاى الهى اشاره مىكند و او را به استفاده از اين نعمتها و شكرگزارى فرامىخواند . موسى با بيان اين مطالب به فرعون و اطرافيانش مىفهماند كه او داراى هيچگونه ربوبيّتى در عالم هستى نيست و ربّ مطلق ، خداست . فرعون ، كه از پاسخگويى به آن حضرت عاجز بود ، هر بار به تمسخر و تهديد متوسل مىشد . گاه رو به فرعونيان مىكرد كه آيا شما نمىشنويد ؟ !
--> ( 1 ) . همان ، آيهء 21 . ( 2 ) . طه ( 20 ) ، آيهء 48 . ( 3 ) . شعراء ( 26 ) ، آيهء 24 - 28 .